İçeriğe geç
Ondokuzon

Hizmet

Bilişim Danışmanlığı: Gereksinim Analizi, Kod Denetimi ve Teknoloji Yol Haritası

Bilişim danışmanlığı, yazılıma yatırım yapmadan önce neyin, nasıl ve kimle yapılacağına karar vermenize yardım eden çalışmadır. Gereksinim analizi, kod denetimi, teknoloji seçimi ve yol haritasını yazılı çıktılarla veriyoruz.

Bilişim danışmanlığı, bir yazılım kararını vermeden önce dışarıdan teknik bir göz almaktır. Yeni bir CRM mi yaptırmalısınız, hazır bir paket mi almalısınız? Önceki firmanın bıraktığı yazılım kurtarılabilir mi? Üç firmadan gelen ve birbirine hiç benzemeyen teklifleri nasıl karşılaştırırsınız? Bu soruların cevabı yanlış verildiğinde maliyeti çoğu zaman yazılımın kendisinden büyük olur.

Ondokuzon 2017 yılından bu yana web uygulamaları, mobil uygulamalar ve Shopify uygulamaları geliştiriyor. Bilişim danışmanlığı ve yazılım danışmanlığı tarafında bu deneyimi karar aşamasına taşıyoruz: ihtiyacınızı analiz ediyor, mevcut yazılımınızı inceliyor, teknoloji seçeneklerini karşılaştırıyor ve sonucu yazılı bir belgeye ve yol haritasına çeviriyoruz.

Bilişim danışmanlığı kimin işine yarar?

Teknoloji danışmanlığı en çok şu durumlarda karşılığını verir:

  • Yazılım yatırımı yapmadan önce ihtiyacınız belli ama kapsam yazılı değil. Firmalardan teklif istemeden önce neyin yaptırılacağını netleştirmek istiyorsunuz.
  • Önceki firma ya da geliştirici ayrıldı ve devraldığınız yazılımın durumu, riskleri ve geleceği belirsiz.
  • Sisteminizde her yeni özellik başka bir yeri bozuyor, güncellemeler ertelenmiş ve kimse koda dokunmak istemiyor.
  • Farklı kapsam, teknoloji ve fiyatla gelen teklifleri aynı tabloda değerlendirmeniz gerekiyor.
  • Sistemleriniz dağınık. Aynı veri birkaç programa elle giriliyor, kritik süreçler Excel'de dönüyor ve nereden başlayacağınızı bilmiyorsunuz.
  • E-ticaret altyapısı, mobil uygulama yaklaşımı ya da yapay zeka kullanımı gibi bir teknoloji seçimi önünüzde duruyor.

Bu sayfadaki danışmanlık yazılım kararlarıyla ilgilidir. Ofis ağı, donanım kurulumu, lisans satışı ve kullanıcı destek (helpdesk) gibi IT danışmanlık hizmetleri kapsamımızda değildir.

Danışmanlık hizmetimizin kapsamı

  • Gereksinim analizi ve kapsam belgesi
  • Satış öncesi kapsam çalışması
  • Kod denetimi ve teknik inceleme
  • Teknoloji ve altyapı seçimi
  • Entegrasyon ve veri akışı tasarımı
  • Teknoloji yol haritası
  • Teknik şartname ve teklif değerlendirme desteği
  • Dönemlik teknik danışmanlık

Gereksinim analizi ve kapsam çalışması

Gereksinim analizi, yapılacak yazılımın kimler tarafından, hangi süreçte ve hangi kurallarla kullanılacağını yazılı hale getirir. Yazılım projelerinde sorunların büyük kısmı kod yazılırken değil, kapsam belirsiz bırakıldığında başlar. "Teklif modülü olsun" cümlesi bir firmaya iki ekranlık, diğerine onay akışlı ve dövizli bir sistem olarak görünebilir.

Analizi süreçteki kişilerle yaptığımız görüşmeler, mevcut Excel dosyalarınız, form ve rapor örnekleriniz üzerinden yürütüyoruz. Teslim ettiğimiz çıktıların içeriği şöyle:

  • Süreç haritası, bugün nasıl çalışıldığını ve yazılımla nasıl çalışılacağını gösterir.
  • Kullanıcı rolleri ve yetkilerde kimin neyi göreceğini, kimin onay vereceğini tanımlarız.
  • İşlevsel gereksinimler ekran ve iş kuralı bazında ne yapılacağını anlatır.
  • Performans, güvenlik, yedekleme, KVKK ve erişilebilirlik beklentileri işlevsel olmayan gereksinimler olarak ayrıca yazılır.
  • Entegrasyon listesinde hangi sistemle, hangi verinin, hangi yönde ve hangi sıklıkla aktarılacağı ve karşı sistemin API sunup sunmadığı yer alır.
  • Veri envanteri, taşınacak verinin nerede durduğunu ve ne kadar temizlik gerektirdiğini gösterir.
  • Önceliklendirme ve faz planında maddeleri olmazsa olmaz, olsa iyi olur ve sonraya bırakılabilir diye ayırır, pilot olarak öne alınacak modülü belirleriz.
  • Kabul kriterleri her modülün ne zaman "bitti" sayılacağını belirler.

Büyük ya da kapsamı belirsiz projelerde teklif vermeden önce ayrı bir iş olarak satış öncesi kapsam çalışması öneriyoruz. Belirsiz kapsamla verilen sabit fiyatlı bir teklif ya yüksek bir risk payı içerir ya da sonradan ek işlerle büyür. Kapsam belgesini, işi kime yaptıracağınızdan bağımsız kullanılabilecek biçimde yazıyoruz; aynı belgeyle başka firmalardan da teklif alabilirsiniz. Kapsamın proje başarısındaki rolünü brief ve scope yazımızda anlattık.

Kod denetimi ve teknik inceleme

Yazılım denetimi, çalışan bir yazılımın bugünkü durumunu ve risklerini ortaya koyar. En sık geldiği durumlar: önceki firmanın ayrılması, sık tekrarlayan hatalar, yeni bir ekibe devir öncesi, satın alma ya da yatırım öncesi teknik inceleme ve büyük bir geliştirmeye başlamadan önceki kontrol.

Alan Neye bakıyoruz
Mimari İş kurallarının nerede durduğu, modüller arası bağımlılık, katmanların ayrımı
Kod kalitesi Tekrar eden kod, test kapsamı, okunabilirlik, isimlendirme
Sürümler PHP, Laravel, Node ve paket sürümleri; desteği biten sürümler
Güvenlik Yetki kontrolleri, SQL injection ve XSS gibi açıklar, koda yazılmış şifre ve anahtarlar
Veri Veritabanı yapısı, indeksler, yedeklerin gerçekten geri yüklenebildiği
Yayın ve altyapı Sunucu, yayın adımları, hata kayıtları ve izleme
Sahiplik Alan adı, sunucu, kod deposu ve üçüncü taraf hesaplarının kimin adına olduğu
Dokümantasyon Kurulum adımları, entegrasyon notları, devralınabilirlik

Denetimin sonunda her bulgu önem derecesi, etkisi ve tahmini iş yüküyle birlikte listelenir. Rapor bir yol önerisiyle biter: yazılımı olduğu gibi sürdürmek, en riskli bölümlerden başlayarak kademeli yenilemek ya da sıfırdan yazmak. Sıfırdan yazmak çoğu zaman cazip görünür, ama çalışan iş kurallarını yeniden keşfetmek gerektiği için en riskli seçenektir. Bakımı ertelenmiş kodun şirkete maliyetini kötü kod neden maliyet yazdırır yazımızda anlattık.

İncelemeyi en derin biçimde kendi kullandığımız teknolojilerde yapıyoruz: Laravel ve PHP, React Native, Shopify tema ve uygulamaları. Farklı bir teknolojiyle yazılmış bir sistemde hangi düzeyde inceleme yapabileceğimizi baştan söylüyoruz. Denetim için kod deposuna ve sunucuya salt okuma erişimi yeterlidir.

Teknoloji seçimi

Teknoloji seçiminde doğru soru "en yeni araç hangisi" değil, "bu ekip bu yazılımı beş yıl boyunca nasıl yaşatacak" sorusudur.

Karar Seçenekler Neye bakıyoruz
Paket mi, özel mi Bulut abonelik, kurulu paket, özel yazılım, paket ve özel modül Süreç uyumu, kullanıcı başı maliyet, entegrasyon, veri sahipliği
E-ticaret altyapısı Shopify, özel Laravel, WooCommerce, yerli SaaS altyapılar Ürün ve sipariş hacmi, B2B ihtiyaçları, pazaryeri ve ERP bağlantıları
Mobil Mobil uyumlu web, React Native, native Cihaz özellikleri, bütçe, bakım yükü
Barındırma Paylaşımlı sunucu, sanal sunucu, bulut Trafik, yedekleme, ekip yetkinliği, KVKK
Yapay zeka Bulut API, kendi sunucunuzda model, kural tabanlı otomasyon Veri hassasiyeti, hacim, doğruluk ihtiyacı

Kendi geliştirdiğimiz teknolojiye yönlendirmek kolay yoldur. Hazır bir paketin ya da bizim kullanmadığımız bir aracın daha uygun olduğu durumda bunu açıkça yazıyoruz. Ayrıntılı karşılaştırmalar özel yazılım geliştirme, e-ticaret ajansı ve mobil uygulama geliştirme sayfalarımızda.

Dijital dönüşüm danışmanlığı yazılımdan önce süreçle başlar

Dijital dönüşüm danışmanlığını büyük bir strateji sunumu olarak değil, süreç envanteriyle başlayan pratik bir çalışma olarak ele alıyoruz. İlk adımda şu soruları cevaplıyoruz: Hangi veri birden fazla programa elle giriliyor? Hangi süreç paylaşılan Excel dosyalarında dönüyor? Hangi sistemler birbiriyle konuşmuyor ve bu yüzden kim, haftada kaç saatini aktarıma harcıyor?

Bu envanterden çıkan iş listesinde genellikle iki tür madde olur. Birincisi entegrasyonlardır: siparişin e-faturaya kendiliğinden dönüşmesi, web formundan gelen talebin CRM'e düşmesi, stokun mağaza ile ERP arasında senkron kalması. Shopify ile Nebim V3 arasındaki sipariş ve stok aktarımı ile Paraşüt e-fatura entegrasyonu, canlıda çalışan bu türden örneklerimizdir. Web sitesi formlarından gelen talepleri Odoo 19 CRM'e aday olarak açan bir entegrasyon da geliştirdik; yaklaşımı entegrasyon hizmetleri sayfasında anlattık. İkincisi yeni yazılım ya da yapay zeka gerektiren işlerdir; onlar için de önce tek bir süreçle başlayan küçük bir pilot öneriyoruz.

Kararı vermeden önce konuşalım

Önünüzdeki yazılım kararını, mevcut sistemlerinizi ve elinizdeki teklifleri paylaşın. Hangi çalışmanın işinize yarayacağını ve çıktısının ne olacağını yazılı olarak iletelim.

Teklif alın

Teknoloji yol haritası

Yol haritası, analiz ve denetimden çıkan işleri bir takvime ve bütçeye bağlar. Her madde için amacı, neye bağımlı olduğunu, kaba iş yükünü ve sizin tarafınızdaki sorumluyu yazıyoruz.

Tipik bir yol haritasında ilk sırada riskleri kapatan işler bulunur: desteği biten sürümlerin yükseltilmesi, yedeklerin test edilmesi, erişim ve sahiplik sorunlarının çözülmesi. Ardından en çok elle iş yaratan süreç için bir pilot modül ya da entegrasyon gelir. Sonraki fazlar pilotun gerçek kullanımından gelen veriyle planlanır. Yol haritasını sabit bir belge olarak değil, belirli aralıklarla gözden geçirilen bir plan olarak tutuyoruz.

Teknik şartname ve teklif değerlendirme desteği

Birden fazla firmadan teklif toplarken en büyük sorun, tekliflerin aynı şeyi anlatmamasıdır. Biri modül bazında yazılmıştır, diğeri tek satırlık bir toplam rakamdır; biri barındırmayı içerir, diğeri içermez. Bu aşamada şu desteği veriyoruz:

  • Kapsam belgesinden firmalara gönderilecek teknik şartnamenin hazırlanması
  • Firmalara sorulacak soruların listesi
  • Tekliflerin aynı tabloda karşılaştırılması: kapsam karşılığı, kabul kriterleri, takvim, kaynak kodu ve veri sahipliği, lisans ve üçüncü taraf maliyetleri, bakım ve destek koşulları
  • Teknik sunumlarda sizin tarafınızda soru soran bir kişi olarak bulunma

Teklifleri, teklif veren firmalardan bağımsız bir gözle değerlendiririz; olası bir çıkar çatışmasını sürecin başında açıkça konuşuruz. Bir teklifte hangi maddelere bakmanız gerektiğini yazılım teklifi nasıl okunur yazımızda topladık.

Danışmanlık süreci

  1. Ön görüşme. Önünüzdeki kararı, mevcut sistemleri ve beklentinizi konuşur, hangi çalışmanın uygun olduğunu belirleriz.
  2. Teklif. Çalışmanın çıktıları, takvimi ve sizden gereken erişimler yazılı hale gelir.
  3. Bilgi toplama. Süreçteki kişilerle görüşmeler yapılır; belgeler, dosyalar ve gerekiyorsa kod ve sunucu erişimi alınır.
  4. İnceleme ve analiz. Bulgular ve seçenekler çıkarılır, açık kalan sorular sizinle netleştirilir.
  5. Taslak çıktı. Kapsam belgesi, denetim raporu ya da yol haritası taslak olarak paylaşılır.
  6. Sunum ve teslim. Sonuçları birlikte gözden geçirir, son sürümü teslim ederiz.

Çalışma modelleri

Tek seferlik çalışmalar, kapsam belgesi, kod denetimi raporu ya da yol haritası gibi belirli bir çıktısı olan işlerdir. Dönemlik teknik danışmanlıkta ise bir proje boyunca karar anlarında teknik görüş veriyor, düzenli toplantılar yapıyor ve gerektiğinde başka bir ekibin geliştirdiği kodu inceliyoruz.

Danışmanlıktan geliştirmeye de geçebiliriz. İsterseniz analizden sonra geliştirmeyi biz üstleniriz, yayından sonrası bakım kapsamında sürer.

Danışmanlıkta dayandığımız deneyim

  • 2017 yılından bu yana Laravel ile web uygulamaları ve React Native ile mobil uygulamalar
  • Shopify App Store'da yayında olan ve Laravel ile geliştirdiğimiz 17 uygulama, ikisi Built for Shopify rozetli
  • Canlıda çalışan Shopify ile Nebim V3 ve Paraşüt e-fatura entegrasyonları
  • Web sitesi formlarından gelen talepleri Odoo 19 CRM'e aday olarak açan entegrasyon
  • Kendi sitemizin WordPress'ten Laravel'e geçişinde 532 eski adresin tek tek test edildiği eşitlik kontrolü
  • Pitch Legends, LearnLang, Contenting ve Build AI gibi geliştirip yayında tuttuğumuz kendi ürünlerimiz

Danışmanlık maliyetini belirleyen kalemler

  • Çalışmanın türü: kapsam çalışması, kod denetimi, yol haritası ya da teklif değerlendirme
  • İncelenecek süreç sayısı ya da kod tabanının büyüklüğü
  • Görüşülecek ekip ve birim sayısı
  • Bağlanacak sistem ve entegrasyon sayısı
  • Çıktıların ayrıntı düzeyi
  • Tek seferlik mi, dönemlik mi olduğu

SSS

Sık sorulan sorular

Bilişim danışmanlığı nedir?
Bilişim danışmanlığı, şirketin yazılım ve teknoloji kararlarını verirken dışarıdan teknik görüş almasıdır. Bizim kapsamımızda gereksinim analizi, mevcut yazılımın kod denetimi, teknoloji seçimi, yol haritası ve teklif değerlendirme desteği yer alır. Çıktılar yazılı belgeler ve karar tablolarıdır.
Yazılım danışmanlığı hangi durumlarda alınmalı?
Büyük bir yazılım yatırımından önce, ihtiyacın tam tarif edilemediği durumlarda, mevcut yazılımın geleceğinden emin olunmadığında ve birden fazla firmadan gelen teklifleri karşılaştırmak gerektiğinde yazılım danışmanlığı işe yarar. Kararın maliyeti danışmanlık bedelinden çok daha yüksekse danışmanlık genellikle mantıklıdır.
Gereksinim analizi nedir, neden yapılır?
Gereksinim analizi, yapılacak yazılımın kimler tarafından, hangi süreçte ve hangi kurallarla kullanılacağını yazılı hale getiren çalışmadır. Kullanıcı rolleri, ekranlar, iş kuralları, entegrasyonlar ve kabul kriterleri bu belgede yer alır. İyi bir analiz, tekliflerin aynı kapsam üzerinden verilmesini ve proje boyunca kapsamın dağılmamasını sağlar.
Yazılım denetimi (kod denetimi) neleri kapsar?
Kod denetiminde yazılımın mimarisi, kod kalitesi, kullanılan sürümlerin güncelliği, güvenlik açıkları, veritabanı yapısı, yedekler, yayın süreci ve dokümantasyon incelenir. Alan adı, sunucu ve kod deposunun kimin adına olduğu da kontrol edilir. Sonuçta önem derecesine göre sıralanmış bir bulgu listesi ve bir yol önerisi verilir.
Kod denetimi için kaynak koduna erişim vermemiz gerekir mi?
Evet. Kod deposuna ve mümkünse sunucu ile veritabanı yapısına salt okuma erişimi yeterlidir; canlı sisteme yazma yetkisi gerekmez. İsterseniz inceleme başlamadan önce gizlilik sözleşmesi imzalanır.
Mevcut yazılımımızı yeniden mi yazdırmalıyız, düzeltmeli miyiz?
Bu sorunun cevabı kod denetiminin sonucuna bağlıdır. Çoğu durumda kademeli yenileme, yani en riskli bölümlerden başlayarak yazılımı parça parça düzeltmek, sıfırdan yazmaktan daha az risklidir. Sıfırdan yazmak; altyapının desteği tamamen bittiğinde ya da iş modeli kökten değiştiğinde öne çıkar.
IT danışmanlık hizmetiniz ağ ve donanım işlerini kapsıyor mu?
Hayır. Danışmanlık hizmetimiz yazılım kararlarıyla ilgilidir: hangi yazılımın yapılacağı ya da alınacağı, mevcut yazılımın durumu, entegrasyonlar ve yol haritası. Ofis ağı, donanım kurulumu ve kullanıcı destek hizmetleri kapsamımızda değildir.
Bilişim danışmanlığı ücreti nasıl belirlenir?
Ücret çalışmanın türüne ve büyüklüğüne göre belirlenir: incelenecek süreç ya da kod tabanının boyutu, görüşülecek ekip sayısı, bağlanacak sistemler ve beklenen çıktının ayrıntısı. İlk görüşmeden sonra çıktıları ve takvimi yazılı olarak içeren bir teklif veriyoruz.

Hadi birlikte bir şeyler yapalım!

Projenizi anlatın, ihtiyacınızı netleştirelim ve size uygun yol haritasını birlikte çıkaralım.

Projeni anlat