SEO
Generative Engine Optimization (GEO): Yapay Zeka Aramalarında Görünürlük
Generative engine optimization (GEO), sitenizin ChatGPT, Gemini ve Google'ın yapay zeka yanıtlarında kaynak olarak geçme ihtimalini artırmaya yönelik teknik ve içerik çalışmasıdır. Sağlam teknik SEO'nun üzerine kurulur.
Generative engine optimization (GEO), bir yapay zeka asistanı soruya cevap yazarken sizin sayfanızı okuması ve kaynak olarak göstermesi için yapılan çalışmadır. Müşterilerinizin bir kısmı "e-fatura entegrasyonu nasıl yapılır" gibi soruları artık arama kutusu yerine ChatGPT'ye, Gemini'ye ya da Google'ın yapay zeka yanıtlarına soruyor.
Generative engine optimization alanı yeni ve sağlayıcılar kaynak seçerken hangi sinyale ne kadar ağırlık verdiklerini açıklamıyor. Bu yüzden GEO'yu ayrı bir paket olarak değil, ölçülebilen teknik ve içerik işlerinin toplamı olarak ele alıyoruz. Genel yaklaşımımız SEO ajansı sayfasında; burada ChatGPT SEO ya da yapay zeka SEO'su diye de anılan işin ayrıntılarına iniyoruz.
Asistanlar kaynaklarını nereden seçiyor?
Bir asistanın bilgisi iki yoldan gelir: modelin eğitim verisi ve canlı web araması. Eğitim verisini kısa vadede etkilemenin pratik bir yolu yoktur. Canlı aramada ise asistan soruyu bir dizinde arar, bulduğu sayfaları okur ve bazılarını kaynak olarak gösterir. GEO'nun etkilediği yol budur; ilk soru da sayfanızın o dizinde ve tarayıcının erişebildiği bir yerde olup olmadığıdır.
| Yüzey | Dizin ve tarayıcı | Kontrol ettiğimiz |
|---|---|---|
| Google yapay zeka özetleri ve AI Mode | Google dizini, Googlebot | Dizine eklenme, snippet kısıtlaması olmaması |
| ChatGPT arama | OAI-SearchBot | robots.txt ve CDN izni, JavaScript'siz okunabilirlik |
| Microsoft Copilot | Bing dizini, Bingbot | Bing Webmaster Tools, IndexNow |
| Gemini uygulaması | Google-Extended belirteci | Eğitim ve cevap kullanımına izin kararı |
| Perplexity | PerplexityBot | robots.txt ve CDN izni |
Google, yapay zeka özetlerinde kaynak olmak için ek bir şart olmadığını, sayfanın dizinde olmasının ve snippet ile gösterilebilmesinin yettiğini belirtiyor. Sağlayıcılar tarayıcı adlarını zaman zaman değiştirdiği için bu tabloyu her denetimde güncel belgelerden yeniden kontrol ediyoruz.
Alıntılanabilir içerik için cevap blokları
Asistanlar sayfanın tamamını değil, soruya cevap veren bölümünü kullanır. Bu yüzden her bölüm tek başına koparıldığında da anlaşılır olmalıdır.
Başlık soru biçiminde olur, cevap ilk cümlede verilir. "Google haritalara kayıt nasıl yapılır?" başlığının altındaki ilk cümle, profilin açılıp işletme sahibi tarafından doğrulandığını doğrudan söylemelidir. Ayrıntı sonra gelir. Cümleler de bağlamdan bağımsız kurulur. "Yukarıda anlattığımız gibi" ya da "bu yöntem" gibi ifadeler, bölüm tek başına okunduğunda anlamsız kalır. Konunun ve markanın adı cümlede açıkça geçer.
Karşılaştırma ve adımlar tablo ve numaralı listeyle verildiğinde hem okuyucu hem model kolay ayrıştırır. Sistem adı, koşul ve güncelleme tarihi gibi somut bilgi içeren cümleler genel övgüden daha işe yarar. Doğrulayamadığımız rakamı hiç yazmayız.
Yapılandırılmış veri ve marka tutarlılığı
Kurumsal sitelerde Organization, Service, BreadcrumbList ve FAQPage; e-ticarette Product; yerel işletmelerde LocalBusiness şemasını kullanıyoruz. Organization şemasındaki sameAs alanı sitenizi sosyal profillerinize ve dizin kayıtlarınıza bağlar, böylece farklı kaynaklardaki bilginin aynı şirkete ait olduğu anlaşılır. Şema her zaman sayfada görünen içerikten üretilir. Google SSS zengin sonuçlarını artık yalnızca sınırlı sayıda sitede gösterdiği için SSS şemasını görsel bir kazanç için değil, soru ve cevabı açık yapıda sunmak için ekliyoruz.
Marka tutarlılığı en az teknik ama en çok ihmal edilen kısımdır. Şirket adınız, kuruluş yılınız, adresiniz ve hizmetleriniz sitenizde, Google İşletme Profili'nde, LinkedIn'de ve dizinlerde farklı yazılmışsa asistan bunlardan birini seçer ya da karıştırır. Denetimde bu bilgilerin envanterini çıkarıp tek doğru sürümde birleştiriyoruz; temel bilgilerin net yazıldığı bir hakkımızda sayfası bu yüzden önemlidir. Harita kayıtları tarafı yerel SEO sayfamızda.
llms.txt ne yapar, ne yapmaz?
llms.txt, kök dizine konan ve dil modellerine sitenin kısa özetini ve önemli sayfalarını sunan Markdown biçiminde bir dosyadır. Bir öneri olarak ortaya çıktı; büyük sağlayıcılar onu okuduklarını resmi olarak doğrulamış değil. Kendi sitemiz için hazırladık, çünkü maliyeti düşük. Ama onu görünürlük kaldıracı olarak sunmuyoruz: tarayıcı sayfaya erişemiyorsa dosyanın etkisi olmaz.
Yapay zeka tarayıcıları için bilinçli izin kararı
Birçok sağlayıcı model eğitimi ve arama cevapları için ayrı tarayıcılar kullanıyor; eğitim tarayıcısını engelleyip arama tarayıcısına izin vermek mümkün. Google-Extended belirteci içeriğin Gemini'de kullanılmasını yönetir, Google aramasındaki görünürlüğü etkilemez.
Denetimde sık gördüğümüz sorunlardan biri farkında olunmadan verilen engeldir. CDN ve güvenlik duvarı hizmetlerinin bot ayarları, yapay zeka tarayıcılarını robots.txt'den bağımsız olarak engelleyebilir. JavaScript'e bağlı içerik de sorun çıkarır. Yapay zeka tarayıcılarının bir kısmı JavaScript çalıştırmaz, içeriği sonradan yüklenen sayfalar onlara boş görünebilir. Ham ve işlenmiş HTML karşılaştırmasını teknik SEO sayfamızda anlattık.
Bir de bilinçsiz toptan engel var. Tüm tarayıcıları kapatmak anlaşılır bir karardır, ama canlı cevaplarda kaynak olma ihtimalini de kapatır. Kararı bu bedeli bilerek vermenizi öneriyoruz.
Siteniz yapay zeka tarayıcılarına açık mı?
Alan adınızı ve müşterilerinizin sorduğu birkaç soruyu paylaşın. Erişim, şema ve içerik tarafındaki eksikleri yazılı bir listeye çevirelim.
Ölçümde neyi görebilir, neyi göremezsiniz?
Asistanlardan gelen ziyaretler için GA4'te chatgpt.com, perplexity.ai, gemini.google.com ve copilot.microsoft.com gibi kaynakları ayrı bir kanal grubunda topluyor, form, WhatsApp ve telefon tıklamasına dönüşümlerini izliyoruz. Google'ın yapay zeka yanıtlarından gelen tıklamalar ise Search Console'da normal web araması verisinin içinde görünür, bu yüzeylerin ayrı raporu yoktur.
Soru listesi kontrolünde müşterilerinizin sorduğu soruları belirli aralıklarla asistanlarda sorar, gösterilen kaynakları kaydederiz. Cevaplar oturuma göre değiştiği için sonucu örneklem olarak okuruz. Cevapta adınızı gören kullanıcı ise çoğu zaman tıklamaz, sonra sizi adınızla arar. Bu yüzden marka aramalarının seyri bu etkinin dolaylı göstergesidir.
GEO süreci
- Soru listesi. Müşterilerinizin sorduğu soruları çıkarır, asistanlarda bugün hangi kaynakların gösterildiğini kaydederiz.
- Erişim denetimi. robots.txt, CDN bot ayarları, JavaScript bağımlılığı ve Google ile Bing dizinlerindeki durum kontrol edilir.
- Marka bilgisi envanteri. Site, profil ve dizinlerdeki şirket bilgileri karşılaştırılır.
- Şema ve llms.txt. Yapılandırılmış veri sayfa şablonlarına eklenir.
- İçerik düzenleme. Öncelikli sayfalara cevap blokları, tablolar ve güncelleme tarihleri eklenir.
- Ölçüm. Kanal grubu ve soru listesi kontrolü kurulur, değişim aylık raporlanır.
Ürün sorularında asistanlar ürün akışlarını da kullanmaya başladı. Google Merchant Center akışları kuruyoruz ve Shopify mağazaları için ürünlerin ChatGPT'de listelenmesine yönelik bir ürün akışı ile sunucu taraflı olay gönderimi geliştirdik. Mağaza tarafı Shopify SEO sayfamızda.
GEO altyapısında kendi kullandıklarımız
- Kendi sitemizde Organization, Service, FAQ ve BreadcrumbList şeması, dinamik site haritası ve llms.txt
- Başlık ve meta uzunluğunu, tek H1 kuralını ve kırık bağlantıları tarayan otomatik SEO denetim komutu
- Search Console, GA4 önemli etkinlik, Google Merchant Center ve IndexNow kurulumları
- Shopify mağazaları için ChatGPT'de ürün listelemeye yönelik ürün akışı
GEO'dan ne beklemeli?
GEO çalışması bir asistanın sizi kaynak göstereceğini garanti etmez; sağlayıcılar yöntemlerini açıklamıyor ve sık değiştiriyor. Gerçekçi hedef, sitenizin bu sistemlere açık, anlaşılır ve tutarlı olması ve değişimin ölçülmesidir. Kendi markanızı öne koyan yapay sıralama listeleri, forumlara yerleştirilen gizli tanıtımlar ve kullanıcıya görünmeyen metinler gibi yöntemleri kullanmıyoruz; arama motorlarının spam kurallarına takılır ve güveni zedeler.
GEO'nun temeli yine hız, başlık yapısı ve temiz koddur. Yeni bir site yaptırıyorsanız bu katmanı baştan kurmak daha az iş çıkarır; yaklaşımımız SEO uyumlu web tasarım sayfasında. Yapay zekayı iş süreçlerinizde kullanmak için yapay zeka danışmanlığı sayfamıza bakabilirsiniz.
SSS