Kargo anlaşması, e-ticaret işletmesinin gönderi hacmine göre bir kargo firmasıyla yaptığı ve desi ya da kilo başına fiyatı, paketlerin nasıl teslim alınacağını, kapıda ödeme ve iade koşullarını belirleyen sözleşmedir. İyi bir anlaşma için liste fiyatına değil; desi hesabına, aylık gönderi taahhüdüne, kapıda ödeme ve iade ücretlerine ve firmanın entegrasyon imkanına birlikte bakmak gerekir.
Bu yazıda firma bazında fiyat vermiyoruz. Kargo fiyatları gönderi hacmine, bölgeye ve döneme göre değişir, çoğunlukla da şube ya da bölge müdürlüğüyle pazarlık sonucunda belirlenir. Bunun yerine kargo anlaşmaları yapılırken hangi kalemlere bakılacağını, teklifleri nasıl karşılaştıracağınızı ve anlaşmanın teknik tarafını anlatıyoruz.
Hangi kargo firmalarıyla anlaşma yapılabilir?
Türkiye'de e-ticaret gönderileri için anlaşma yapılan firmaları kabaca üç grupta düşünebilirsiniz. Yurtiçi Kargo, Aras Kargo, MNG Kargo ve PTT Kargo gibi kargo firmaları yaygın bir şube ağına sahiptir ve hem bireysel hem kurumsal gönderi taşır. Hepsijet gibi e-ticarete odaklı dağıtım firmaları ise ağırlıklı olarak e-ticaret paketlerini dağıtır. Pazaryerinde satış yapıyorsanız pazaryerinin kendi anlaşmalı kargo seçenekleri de vardır ve bu siparişlerde etiket çoğunlukla pazaryeri panelinden alınır.
Hangi firmanın size uygun olduğu müşterilerinizin hangi bölgelerde yoğunlaştığına, ürünlerinizin boyutuna ve kapıda ödeme ihtiyacınıza göre değişir. Aynı firmanın farklı şubeleri bile farklı koşullar önerebilir. Bu yüzden birkaç firmadan aynı bilgilerle teklif almak, karşılaştırmayı anlamlı hale getirir.
Anlaşmadan önce gönderi profilinizi çıkarın
Kargo firması teklif hazırlarken işinizin büyüklüğünü ve yapısını bilmek ister. Görüşmeye şu bilgilerle giderseniz hem daha gerçekçi bir fiyat alırsınız hem de teklifleri yan yana koyabilirsiniz:
- Aylık tahmini gönderi sayısı ve kampanya dönemlerindeki artış
- Ortalama paket ölçüsü ve ağırlığı; en büyük ve en küçük paket
- Gönderilerin bölgelere göre dağılımı (şehir içi, yakın bölge, uzak bölge)
- Kapıda ödemeli siparişlerin oranı
- İade oranı
- Paketlerin adresinizden mi alınacağı, şubeye mi teslim edileceği
- Kullandığınız e-ticaret altyapısı ve entegrasyon ihtiyacı
Yeni başlıyorsanız bu rakamlar tahmin olacaktır. Yine de tahmini yazılı paylaşmak, ilk aylardan sonra gerçek hacminizle yeniden pazarlık yapmanız için bir başlangıç noktası oluşturur.
Desi nedir, nasıl hesaplanır?
Desi, paketin kapladığı hacmi ağırlık gibi ifade eden bir ölçüdür. Kargo firmaları hafif ama büyük paketlerin araçta kapladığı yeri ücretlendirmek için desiyi kullanır. Yurt içi gönderilerde yaygın formül şudur:
Desi = En (cm) x Boy (cm) x Yükseklik (cm) / 3000
Hesaplanan desi ile paketin gerçek ağırlığı (kg) karşılaştırılır ve hangisi büyükse ücret onun üzerinden belirlenir. Örneğin 30 x 20 x 15 cm ölçüsündeki bir koli 3 desi eder. İçindeki ürün 2 kg ise ücret 3 desiden, 5 kg ise 5 kg'dan hesaplanır. Bölen değer firmaya ve gönderi türüne göre farklı olabileceği için sözleşmenizde yazan formülü kontrol edin.
Desi maliyetini düşürmenin pratik yolları:
- Ürünlerinize uygun birkaç standart koli ölçüsü belirleyin; küçük ürünü büyük koliye koymayın.
- Her ürün ve varyant için ağırlık ve desi bilgisini e-ticaret sitenize girin. Böylece müşteriden aldığınız kargo ücreti ile kargo firmasına ödediğiniz ücret birbirine yakın olur.
- Teklifte desi kademelerinin nasıl ilerlediğine bakın. Ürünlerinizin çoğu bir kademenin hemen üstünde kalıyorsa ambalajda yapacağınız küçük bir değişiklik her gönderide tasarruf sağlayabilir.
Fiyat teklifinde nelere bakılmalı?
Desi başına fiyat teklifin yalnızca bir parçasıdır. Teklifleri karşılaştırırken şu kalemleri tek tek sorun:
| Kalem | Sorulacak soru |
|---|---|
| Desi ve ağırlık kademeleri | Hangi aralıkta hangi fiyat geçerli, üst sınırdan sonrası nasıl hesaplanıyor? |
| Bölge farkı | Şehir içi, bölge içi ve uzak bölge fiyatları ayrı mı? |
| Uzak bölge ek ücreti | Ek ücret uygulanan bölgeler var mı, hangileri? |
| Kapıda ödeme | Tahsilat ücreti nasıl hesaplanıyor, tahsilat hesabınıza ne sürede geçiyor? |
| İade gönderisi | Müşteriden gelen iade paketleri hangi fiyattan ücretlendiriliyor? |
| Teslim edilemeyen paket | Alıcıya ulaşmayan paketin size dönüş ücreti ne? |
| Adresten alım | Paketler işyerinizden alınıyor mu, hangi gün ve saatlerde? |
| Ek hizmetler | SMS bildirimi, değer beyanlı gönderi ve sigorta ücretli mi? |
| Fiyat güncellemesi | Fiyatlar hangi dönemlerde ve hangi kurala göre güncelleniyor? |
| Fatura ve ödeme | Kargo faturası hangi sıklıkla kesiliyor, ödeme vadesi ne? |
Gönderi profilinizi tüm tekliflere uygulayıp örnek bir ayın toplam maliyetini hesaplamak, yalnızca birim fiyatlara bakmaktan çok daha doğru bir karşılaştırma verir.
Hacim taahhüdü ve sözleşme maddeleri
Kargo firmaları daha düşük fiyatı genellikle belirli bir aylık gönderi hacmi karşılığında verir. Taahhüt içeren bir sözleşmeyi imzalamadan önce taahhüdü tutturamazsanız ne olacağını sorun: fiyatın liste fiyatına dönmesi, fark faturası ya da sözleşmenin yeniden düzenlenmesi gibi.
Sözleşmeyi okurken şu soruların cevabını da arayın:
- Hasar ve kayıpta, yani kırılan ya da kaybolan paketlerde firmanın sorumluluğu nereye kadar, tazmin için hangi belgeler isteniyor, bildirim için ne kadar süreniz var?
- Taahhüt edilen bir teslim süresi var mı, gecikmede ne oluyor?
- Paketlemede hangi ürünler için özel ambalaj şartı aranıyor?
- Sözleşme ne kadar süreli, erken fesihte bir yükümlülük doğuyor mu?
- Kapıda ödemede tahsil edilen paranın hesabınıza aktarılma şekli ve süresi yazılı mı?
Kapıda ödeme için tahsilatlı gönderi anlaşması
Kapıda ödeme, internetten kartla ödeme yapmak istemeyen müşterilere güven verdiği için Türkiye'de e-ticarette sık kullanılır. Teknik olarak bir ödeme yöntemi değil, kargo firmasının sizin adınıza tahsilat yaptığı bir hizmettir. Bu yüzden sözleşmenizde tahsilatlı gönderi hizmetinin açık olması gerekir; aksi halde kapıda ödemeli siparişi alırsınız ama gönderemezsiniz.
Kapıda ödemenin maliyeti yalnızca tahsilat ücreti değildir. Teslim alınmayan paketlerde gidiş kargosunun yanında çoğunlukla dönüş ücreti de ödersiniz. Bu nedenle birçok işletme kapıda ödemeyi ek bir ücretle ya da belirli bir sepet tutarına kadar sunar. Shopify'da kapıda ödemenin nasıl açıldığını ve ek ücretin nasıl eklendiğini Shopify mağaza kurulumu sayfamızda anlattık.
İade süreci ve iade kargo kodu
Müşterinin iade göndermesini kolaylaştırmanın yaygın yolu anlaşmalı iade kodudur: Müşteri paketi şubeye bu kodla teslim eder ve ücret sizin anlaşmanızdan ödenir. İade koduyla gelen paketlerin fiyatı gönderi fiyatından farklı olabilir, bu yüzden teklifte ayrıca sorun.
Cayma hakkı kapsamındaki iadelerde iade kargo masrafının kime ait olacağı, mevzuata ve ön bilgilendirmede yazdığınız koşullara bağlıdır. Sitenizde yazan iade kuralı ile kargo firmasıyla yaptığınız iade anlaşması birbirini tutmalıdır; hukuki ayrıntılar için avukatınıza danışın.
Tek firma mı, birden fazla firma mı?
Tek bir firmayla çalışmak hacminizi bir yerde topladığı için pazarlık gücünüzü artırır ve operasyonu sadeleştirir. Birden fazla firmayla çalışmak ise bir firmadaki yoğunluk ya da aksaklıkta gönderileri diğerine kaydırmanıza, bölgeye ya da paket boyutuna göre daha uygun firmayı seçmenize imkan tanır.
Yeni başlayan bir işletme için tek firma çoğu zaman yeterlidir. Günlük sipariş sayısı arttığında ya da belirli bölgelerde teslim sorunları yaşadığınızda ikinci bir firma eklemek mantıklı olur. Birden fazla firma kullanacaksanız firma seçiminin bölgeye ya da desiye göre bir kurala bağlanabilmesi için entegrasyonu buna uygun kurmak gerekir.
Kargo entegrasyonu, anlaşmanın teknik tarafıdır
Anlaşma imzalandığında asıl iş başlar: siparişlerin kargo firmasına iletilmesi. Az siparişte bu, kargo firmasının panelinden elle yapılabilir. Sipariş sayısı arttıkça her gönderiyi tek tek girmek hem zaman kaybı hem hata kaynağıdır. Kargo entegrasyonu şu işleri otomatikleştirir:
- Siparişten gönderi kaydı açmak ve barkodu etiket yazıcısından basmak
- Takip numarasını siparişe yazmak ve müşteriye kargo bildirimi göndermek
- Teslim durumunu düzenli sorgulayıp siparişe geri yazmak
- Kapıda ödemeli siparişlerde tahsilat tutarını gönderiye doğru aktarmak
Anlaşma aşamasında firmaya entegrasyon için gereken bilgileri (web servis ya da API erişimi, müşteri kodu, varsa test ortamı) nasıl alacağınızı sorun. Bu bilgilerin geç gelmesi kurulum takvimini sık sık uzatır. API kavramına yabancıysanız API nedir yazımız iyi bir başlangıç.
Shopify kullanıyorsanız Yurtiçi Kargo Entegrasyonu uygulamamız siparişleri tek tıkla Yurtiçi Kargo'ya gönderir. Hepsijet için kendi uygulamamız yok; bir Shopify mağazasında Hepsijet gönderimlerini hazır bir uygulamanın kurulumu ve ayarlarıyla devreye aldık. Diğer firmalar ve altyapılar için hangi yolun uygun olduğunu Shopify entegrasyonları ve e-ticaret ve ERP entegrasyonu sayfalarımızda anlattık.
Kargo entegrasyonunuzu birlikte kuralım
Çalıştığınız kargo firmasını ve e-ticaret altyapınızı paylaşın; gönderi kaydı, barkod ve takip akışını sitenize bağlayalım.
Sık yapılan hatalar
- Yalnızca en küçük desinin fiyatına bakıp anlaşma yapmak
- Kapıda ödeme ve iade ücretlerini sormadan sözleşme imzalamak
- Ürünlere ağırlık ve desi bilgisi girmeden tek bir sabit kargo ücreti belirlemek
- Sitedeki iade kuralı ile kargo firmasıyla yapılan iade anlaşmasının çelişmesi
- Hacim taahhüdünü tutturamamanın sonucunu sormamak
- Entegrasyon bilgilerini anlaşmadan haftalar sonra istemek
Kargo anlaşması kontrol listesi
- Gönderi profiliniz (aylık adet, ortalama desi, bölge dağılımı, kapıda ödeme ve iade oranı) yazılı olarak hazır
- En az iki firmadan aynı profille teklif alındı
- Teklifler örnek bir ayın toplam maliyetiyle karşılaştırıldı
- Desi formülü ve kademeleri sözleşmede yazılı
- Kapıda ödeme tahsilat ücreti ve paranın aktarım süresi belli
- İade kodu ve iade gönderisi fiyatı belli
- Teslim edilemeyen paketin dönüş ücreti belli
- Hasar, kayıp ve tazmin süreci okundu
- Hacim taahhüdü ve fiyat güncelleme koşulları netleşti
- Entegrasyon için API ya da web servis bilgileri ve test ortamı istendi
- Sitedeki kargo ücreti kuralları ve iade politikası anlaşmayla uyumlu