E-ticaret yapmak için önce ne satacağınızı ve hangi kanalda satacağınızı belirler, ardından vergi mükellefi olup Ticaret Bakanlığı'nın Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'ne (ETBİS) kayıt olursunuz. Sonra bir altyapı seçip (kendi siteniz, pazaryeri ya da ikisi birden) ödeme, kargo, e-fatura ve yasal metinleri kurar, ürünlerinizi yükleyip satışa başlarsınız. Pazarlama ve ölçüm ise lansmanla başlayıp sürekli devam eden bir iştir.
"E-ticaret nasıl yapılır" sorusunun cevabı tek bir platform kurmaktan ibaret değil; birbirine bağlı resmi kayıtlar, sözleşmeler ve teknik kurulumlardan oluşuyor. Bu rehberde adımları, gerçekte izlenmesi gereken sırayla anlatıyoruz. Vergi ve hukuk konularında genel çerçeveyi veriyoruz; size özel durum için mali müşavirinize ve avukatınıza danışmanızı öneririz.
Başlamadan önce ne, kime ve nerede satacaksınız?
Şirket ve altyapı kararından önce üç soruyu netleştirmek, sonraki her adımı kolaylaştırır.
Ürün ve kârlılık
Satacağınız ürünün kargoya uygunluğu, iade riski ve kâr marjı, e-ticarette fiziksel mağazaya göre daha belirleyicidir. Küçük ve hafif ürünler düşük desiyle gönderilir; kırılabilir ya da hacimli ürünlerde kargo ve hasar maliyeti kârı hızla eritir. Fiyat belirlerken ürün maliyetine ödeme komisyonunu, kargoyu, ambalajı, varsa pazaryeri komisyonunu ve iade payını eklemeden kâr hesabı yapmayın.
Tedarik modeli
Kendi ürettiğiniz ürünleri, toptan alıp stokladığınız ürünleri ya da stok tutmadan tedarikçinin ürünlerini satabilirsiniz. Stoksuz modelde tedarikçiler ürün, stok ve fiyat bilgisini genellikle XML dosyasıyla paylaşır ve bu akışın sitenize düzenli aktarılması gerekir. Bu modelde teslim süresi ve ürün kalitesi tedarikçinize bağlıdır, ama müşteriye karşı sorumluluk sizdedir.
Hedef müşteri ve kanal
Bireysel tüketiciye mi (B2C), işletmelere mi (B2B) satacaksınız? Yalnızca Türkiye'ye mi, yurt dışına da mı? Bu cevaplar hem yasal yükümlülüklerinizi hem altyapı seçiminizi değiştirir. Tüketiciye satışta mesafeli satış kuralları ve cayma hakkı devreye girer; bayilere satışta ise özel fiyat listesi ve cari hesap gibi ihtiyaçlar öne çıkar.
E-ticaret adım adım nasıl ilerler?
| Adım | Ne yapılır | Kimin işi |
|---|---|---|
| 1. Şirket ve vergi | Şahıs ya da sermaye şirketi, vergi kaydı, banka hesabı | Siz ve mali müşaviriniz |
| 2. ETBİS kaydı | Ticaret Bakanlığı sistemine e-Devlet üzerinden kayıt | Siz |
| 3. Alan adı ve marka | Alan adı, kurumsal e-posta, marka araştırması | Siz, gerekirse marka vekili |
| 4. Altyapı | Kendi site, pazaryeri ya da ikisi | Siz ve teknik ekip |
| 5. Ödeme | Sanal POS ya da ödeme kuruluşu, kapıda ödeme | Siz, banka ve teknik ekip |
| 6. Kargo | Kargo anlaşması ve entegrasyon | Siz ve teknik ekip |
| 7. E-fatura | E-arşiv ve e-fatura için entegratör ya da ön muhasebe programı | Mali müşaviriniz ve teknik ekip |
| 8. Yasal metinler | Mesafeli satış, ön bilgilendirme, KVKK, çerez, iade | Avukatınız ve teknik ekip |
| 9. Ürün verisi | Ürün bilgileri, fotoğraflar, açıklamalar | Siz |
| 10. Pazarlama ve ölçüm | SEO, reklam, e-posta, analiz | Siz ya da ajans |
Bu adımların bir kısmı paralel yürür. Takvimi en çok uzatan şey çoğunlukla başvurulardır (banka, ödeme kuruluşu, kargo, e-fatura). Bunları ilk haftada başlatmak, toplam süreyi kısaltmanın en kolay yoludur.
1. Şirket kuruluşu ve vergi
İnternetten düzenli ve kazanç amacıyla satış yapacaksanız vergi mükellefi olmanız gerekir. Yaygın iki seçenek şahıs şirketi ile limited ya da anonim şirkettir. Şahıs şirketi daha hızlı ve düşük maliyetle kurulur; sermaye şirketi ise ortaklık, yatırım ve büyüme planlarında daha esnek bir yapı sunar. Vergilendirme, sorumluluk ve muhasebe giderleri iki yapıda farklıdır.
Evde üretilen ürünlerin internetten satışında uygulanabilen esnaf muafiyeti gibi özel düzenlemeler de vardır, ancak kapsamları ve koşulları sınırlıdır. Hangi yapının size uygun olduğuna ciro beklentiniz, ortaklık durumunuz ve satış kanallarınızla birlikte mali müşavirinizle karar verin.
Şirket kurulduktan sonra şirket adına bir banka hesabı açın. Bankalar ve ödeme kuruluşları başvuruda genellikle vergi levhası, kimlik ve şirket adına açılmış hesap bilgisi ister.
2. ETBİS kaydı
Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi (ETBİS), Ticaret Bakanlığı'nın internet üzerinden satış yapan işletmeleri kayıt altına aldığı sistemdir. Kendi sitesinden satanlar da yalnızca pazaryerinde mağazası olanlar da kayıt kapsamındadır. Kayıt e-Devlet üzerinden yapılır; işlem tamamlandığında verilen ETBİS karekodu genellikle sitenin alt bilgisine eklenir. Kayıt süreleri ve bildirilecek bilgiler mevzuatla değişebildiği için güncel kuralları Bakanlığın duyurularından takip edin.
3. Alan adı, marka ve kurumsal e-posta
Alan adınızı şirketiniz adına ve kendi hesabınızda alın. Bir ajans ya da serbest çalışan sizin adınıza alacaksa da kayıt sahibinin siz olduğundan emin olun. Markanızı, yatırım yapmadan önce Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtlarında araştırmak, ileride isim değiştirmek zorunda kalma riskini azaltır. Alan adıyla aynı uzantıda kurumsal bir e-posta adresi, müşteri güveni için ve sipariş e-postalarının istenmeyen klasörüne düşmemesi için önemlidir.
4. Alışveriş sitesi kurmak için altyapı seçimi
Alışveriş sitesi kurmak için Türkiye'de dört yol öne çıkar. Hiçbiri her işletme için doğru değildir; seçim ürün yapınıza, satış kanallarınıza ve teknik ekibinizin olup olmamasına göre yapılır.
| Seçenek | Güçlü yanı | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Yerli SaaS altyapılar (ikas, Ticimax, IdeaSoft gibi) | Türkçe destek, TL fiyat; yerli ödeme, kargo ve e-fatura bağlantıları çoğunlukla hazır | Tasarım ve iş kuralları altyapının izin verdiği kadar esner; veri dışa aktarma koşullarını sorun |
| Shopify | Hızlı kurulum, geniş tema ve uygulama ekosistemi, yurt dışı satış | Türkiye'de Shopify Payments yok; ödeme, kargo ve e-fatura uygulamalarla kurulur |
| WooCommerce | Açık kaynak, kod ve veri sizin sunucunuzda | Barındırma, güncelleme ve güvenlik sizin sorumluluğunuzda |
| Özel yazılım (ör. Laravel) | Bayi fiyatı, cari hesap gibi standart dışı kurallar için tam esneklik | İlk yatırım ve süre daha yüksek, düzenli bakım ekibi gerekir |
Altyapıyı yalnızca aylık ücrete bakarak seçmeyin. Uygulama ve eklenti abonelikleri, işlem ücretleri, tema lisansı ve geliştirme ihtiyacıyla birlikte birkaç yıllık toplam maliyeti hesaplayın. Platformları kriter kriter karşılaştırdığımız e-ticaret sitesi kurma sayfamız ve Wix, Shopify ve WordPress karşılaştırması yazımız bu kararı vermenize yardımcı olur. Shopify'a yöneliyorsanız Türkiye'ye özgü kurulum ayrıntılarını Shopify ajansı sayfamızda anlattık.
5. Ödeme altyapısı
Kartla ödeme almak için iki yol vardır: bankanızın sanal POS'u ya da iyzico ve PayTR gibi ödeme kuruluşları. Banka sanal POS'u genellikle daha düşük komisyon sunar ama başvurusu ve teknik entegrasyonu daha uzun sürer. Ödeme kuruluşları daha hızlı devreye girer ve birçok bankanın taksit seçeneklerini tek entegrasyonla sunar. Teklifleri karşılaştırırken komisyon oranına, paranın hesabınıza geçme süresine ve taksit maliyetini kimin üstleneceğine birlikte bakın.
Ödeme kuruluşları başvuruyu değerlendirirken sitenizde iletişim bilgileri, iade koşulları ve mesafeli satış sözleşmesi olup olmadığına bakar. Bu sayfaları tasarım bitmeden hazırlamak onayı hızlandırır. Kapıda ödeme sunacaksanız bunun kargo firmasıyla ayrı bir tahsilatlı gönderi anlaşması gerektirdiğini unutmayın; havale ve EFT ise siparişin ödeme gelene kadar bekletildiği basit bir yöntem olarak eklenebilir.
6. Kargo anlaşması
Kargo, müşterinin siparişten sonra markanızla doğrudan temas ettiği adımdır. Yurtiçi Kargo, Aras Kargo, MNG Kargo, PTT Kargo ve Hepsijet gibi firmalarla yapılan anlaşmalar desi, bölge ve aylık gönderi sayısına göre fiyatlanır; fiyatlar pazarlıkla belirlenir ve dönem dönem güncellenir. Anlaşma yaparken yalnızca desi fiyatına değil, kapıda ödeme tahsilat ücretine, iade gönderisi koşullarına, adresten alım imkanına ve firmanın entegrasyon sunup sunmadığına bakın.
Entegrasyonun görevi siparişten gönderi kaydı açmak, barkodu yazdırmak, takip numarasını müşteriye iletmek ve teslim durumunu siparişe geri yazmaktır. Az siparişle başlarken bunu kargo firmasının panelinden elle yapabilirsiniz; günlük sipariş sayısı arttıkça entegrasyon zorunlu hale gelir.
7. E-fatura ve e-arşiv
İnternet satışlarında alıcı e-fatura mükellefiyse e-fatura, değilse e-arşiv fatura kesilir. E-arşiv faturada satışın yapıldığı internet adresi, ödeme şekli ve kargo bilgileri gibi ek alanlar bulunur. Faturayı Paraşüt gibi bir ön muhasebe programıyla ya da doğrudan bir GİB özel entegratörüyle kesebilirsiniz.
E-fatura ve e-arşive geçiş zorunluluğu ciro ve faaliyet türüne bağlı eşiklere göre belirlenir ve bu eşikler zaman zaman güncellenir. Ne zaman hangi belgeyi kesmek zorunda olduğunuzu mali müşavirinize sorun. Teknik tarafta önemli olan, faturanın ödeme alındığında mı yoksa kargo çıkışında mı kesileceğine karar vermek ve iade ile iptal faturalarının akışını baştan kurmaktır.
8. Yasal metinler ve izinler
Tüketiciye internetten satış yapan bir sitede en az şu metinler ve akışlar bulunmalıdır:
- Müşteri ön bilgilendirme formunu ve mesafeli satış sözleşmesini siparişten önce okuyup onaylar. Sözleşme siparişten sonra kendisine e-postayla iletilir.
- Tüketici genel kural olarak 14 gün içinde gerekçe göstermeden cayabilir. Cayma hakkının istisnaları, iade koşulları ve iade adımları açıkça yazılmalıdır.
- KVKK aydınlatma metni ve gizlilik politikası, hangi kişisel veriyi hangi amaçla işlediğinizi anlatır.
- Zorunlu olmayan çerezler için ziyaretçinin onayı, çerez politikası ve bir tercih paneliyle alınır.
- Pazarlama e-postası ve SMS için ayrı bir ticari ileti izni alınır ve bu izin İleti Yönetim Sistemi'ne (İYS) kaydedilir.
Bu metinleri başka bir siteden kopyalamak yaygın ama riskli bir hatadır, çünkü iade, kargo ve cayma koşullarınız size özeldir. İçeriği avukatınızla hazırlayın; sitenin bu metinleri doğru yerde gösterip müşterinin onayını kaydetmesi ise teknik kurulumun işidir.
9. Ürün verisi ve içerik
Ürün bilgileri e-ticaretin görünmeyen altyapısıdır. Her ürün ve varyant için benzersiz bir stok kodu (SKU), varsa barkod, fiyat, stok, ağırlık ve desi bilgisini düzenli tutun. Bu alanlar eksik kalırsa kargo ücreti yanlış hesaplanır; ileride pazaryeri ya da ERP bağlantısı kurarken tüm ürünleri yeniden eşleştirmek gerekir.
Ürün fotoğrafları aynı arka planla ve tutarlı boyutlarda çekilmeli, açıklamalar ölçü, malzeme, kullanım ve bakım bilgisini içermelidir. Tedarikçinin açıklamasını olduğu gibi kopyalamak yerine kendi metninizi yazmak hem müşteriye hem arama motorlarına daha faydalıdır.
Teknik kurulumu birlikte planlayalım
Ürünlerinizi, satış kanallarınızı ve çalışacağınız ödeme, kargo ve fatura firmalarını paylaşın; altyapı seçimini ve kurulum adımlarını birlikte çıkaralım.
10. Pazaryerlerinde satış
Trendyol, Hepsiburada, N11, Amazon ve Çiçeksepeti gibi pazaryerleri hazır trafik sunar ve yeni bir markanın ilk satışlarını almasının hızlı yollarından biridir. Karşılığında kategoriye göre değişen komisyon ve hizmet bedelleri ödersiniz, müşteri verisine erişiminiz sınırlıdır ve fiyat rekabeti yoğundur.
Hem kendi sitenizde hem pazaryerlerinde satıyorsanız asıl risk stok çakışmasıdır: Aynı ürün iki kanalda aynı anda satılır ve siparişlerden biri iptal edilir. Bunu önlemek için stoku tek bir kaynakta tutup her siparişte diğer kanalları güncelleyen bir entegrasyon gerekir. Hazır entegratör programları ile özel entegrasyon arasındaki farkı e-ticaret ve ERP entegrasyonu sayfamızda anlattık.
| Kriter | Kendi alışveriş siteniz | Pazaryeri |
|---|---|---|
| Trafik | Sizin işiniz: SEO, reklam, sosyal medya | Pazaryerinin müşteri trafiği hazır |
| Satış başına maliyet | Ödeme komisyonu ve kargo | Pazaryeri komisyonu, hizmet bedeli ve kargo |
| Müşteri verisi | Sizde; tekrar satış ve e-posta pazarlaması mümkün | Sınırlı |
| Marka ve tasarım | Tamamen size göre | Pazaryerinin şablonuyla sınırlı |
| Kurallar | Kendi politikalarınız (yasal çerçevede) | Pazaryerinin satıcı kuralları ve puan sistemi |
11. Pazarlama ve ölçüm
Site yayına çıktığında kimse onu kendiliğinden bulmaz. İlk aylarda trafik çoğunlukla ücretli reklamlardan (Google ve Meta), sosyal medyadan ve pazaryerlerinden gelir; arama motoru optimizasyonu (SEO) ise daha yavaş ama birikerek çalışır. Ürün ve kategori sayfalarında açıklayıcı başlıklar, yapılandırılmış veri ve hızlı yüklenen sayfalar SEO'nun temelidir.
Reklam bütçesi harcamaya başlamadan önce ölçümü kurun. GA4'te ürün görüntüleme, sepete ekleme, ödeme başlatma ve satın alma olaylarının çalışması; Meta tarafında piksel ile sunucu taraflı Conversions API'nin aynı olay kimliğiyle eşlenmesi, satışların çift sayılmadan raporlanmasını sağlar. Google Merchant Center ürün akışı da ürünlerinizin Google'ın alışveriş sonuçlarında görünmesi için gereklidir. Trafiği satışa çevirmek için sepet ve ödeme adımlarında nelere bakılacağını e-ticaret sitelerinde dönüşüm optimizasyonu yazımızda topladık.
E-posta ve SMS pazarlaması, mevcut müşteriye tekrar satış için ekonomik kanallardır; ancak ticari ileti izni olmadan gönderim yapılamaz.
E-ticarete başlamanın maliyet kalemleri
Tek bir rakam vermek mümkün değil, çünkü maliyet seçtiğiniz altyapıya, ürün sayınıza ve entegrasyon ihtiyacınıza göre çok değişir. Bütçe yaparken şu kalemleri ayrı ayrı yazın:
- Şirket kuruluşu ve aylık muhasebe hizmeti
- Alan adı, kurumsal e-posta ve varsa marka tescili
- Platform aboneliği ya da sunucu ve bakım gideri
- Tema lisansı, tasarım ve kurulum hizmeti
- Uygulama ve eklenti abonelikleri
- Ödeme komisyonları ve pazaryeri komisyonları
- Kargo ve ambalaj
- Ürün fotoğrafları ve içerik
- Reklam bütçesi
- Yayın sonrası bakım ve geliştirme
Kurulumu bir firmaya yaptıracaksanız teklifte ödeme, kargo ve e-fatura kurulumlarının dahil olup olmadığını, hesapların şirketiniz adına açılıp açılmadığını ve yayından sonra kimin destek vereceğini sorun. Kendi hizmet kapsamımızı e-ticaret ajansı sayfamızda anlattık.
Yeni başlayanların sık yaptığı hatalar
- Sanal POS ve kargo başvurularını son haftaya bırakmak
- Ürünleri SKU, barkod ve ağırlık bilgisi olmadan yüklemek
- Yasal metinleri başka bir siteden kopyalamak
- Ölçüm kurulmadan reklam bütçesi harcamaya başlamak
- Kârı hesaplarken komisyon, kargo ve iade payını unutmak
- Alan adını ve platform hesaplarını şirket dışından birinin adına açtırmak
E-ticaret sitesi kurmak için gerekenlerin kontrol listesi
Resmi kayıtlar
- Vergi mükellefiyeti ve şirket adına banka hesabı
- ETBİS kaydı ve karekodun siteye eklenmesi
- Mali müşavirle ve gerekirse avukatla yapılmış ön görüşme
Altyapı ve kurulum
- Alan adı ve kurumsal e-posta
- Seçilmiş altyapı ve tamamlanmış tasarım
- Sanal POS ya da ödeme kuruluşu onayı, test modunda denenmiş ödeme
- Kargo anlaşması ve gönderi kaydı akışı
- E-arşiv ve e-fatura kurulumu, iade faturası akışı
İçerik ve yasal metinler
- Ön bilgilendirme formu ve mesafeli satış sözleşmesi onayı
- Cayma hakkı, iade ve kargo politikası
- KVKK aydınlatma metni, çerez tercihleri ve ticari ileti izni
- Eksiksiz ürün verisi, fotoğraflar ve açıklamalar
Yayın ve büyüme
- Gerçek kartla test siparişi, iptal ve iade denemesi
- GA4, Search Console ve reklam piksellerinin test siparişiyle doğrulanması
- Lansman sonrası bakım ve destek planı