Mesafeli satış sözleşmesi, satıcı ile tüketicinin fiziksel olarak bir araya gelmeden, internet, telefon ya da mesajlaşma gibi uzaktan iletişim araçlarıyla kurdukları satış sözleşmesidir. Türkiye'de 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'ne tabidir. Satıcı, siparişten önce tüketiciyi bilgilendirmek, onayını almak, sözleşmeyi tüketiciye kalıcı bir ortamda iletmek ve genel kural olarak 14 günlük cayma hakkını tanımakla yükümlüdür.
Bu yazıda mesafeli satış sözleşmesinin e-ticaret sitesinde nasıl işlediğini, hangi başlıkları içermesi gerektiğini ve sitede nasıl uygulandığını anlatıyoruz. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Sözleşme metnini ürünlerinize ve iş modelinize göre bir avukatla hazırlamanızı öneririz; bu yüzden hazır bir şablon paylaşmıyoruz.
Mesafeli satış sözleşmesi kimleri kapsar?
Yönetmelik, satıcının tüketiciyle uzaktan kurduğu sözleşmeleri kapsar. Kendi e-ticaret sitesinden, sosyal medyada mesajla ya da telefonla sipariş alıp ürün gönderen bir işletme de bu kapsamdadır. Buradaki tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden kişidir.
Şirketlere yapılan satışlarda (B2B) tüketici mevzuatı yerine genel ticaret hukuku hükümleri devreye girebilir. Aynı sitede hem bireysel hem kurumsal müşteriye satış yapıyorsanız, hangi koşulların kime uygulanacağını avukatınızla netleştirin.
Ön bilgilendirme formu ile sözleşmenin farkı
İki belge sık karıştırılır. Ön bilgilendirme formu, sözleşme kurulmadan önce tüketiciye verilmesi gereken bilgileri içerir. Amacı, tüketicinin ödeme yükümlülüğü altına girmeden önce neyi, kimden ve hangi koşullarla aldığını bilmesidir. Mesafeli satış sözleşmesi ise tarafların hak ve yükümlülüklerini düzenleyen sözleşmenin kendisidir.
E-ticaret sitelerinde ikisi genellikle ödeme adımında, siparişi tamamlama düğmesinden önce gösterilir ve tüketiciden okuyup onayladığını belirten bir onay alınır. Bu düğmenin, siparişin ödeme yükümlülüğü doğurduğunu açıkça anlatması da beklenir. Bilgilendirmenin yapıldığını gerektiğinde ispat edebilmek satıcının işidir; bu yüzden onayın her sipariş için kaydedilmesi önemlidir.
Sözleşmede hangi başlıklar yer alır?
Hazır bir metin yerine, avukatınızla hazırlayacağınız sözleşmede ve ön bilgilendirme formunda bulunması beklenen başlıca bilgileri listeliyoruz. Eksiksiz liste yönetmelikte yer alır.
| Başlık | İçerik |
|---|---|
| Satıcı bilgileri | Unvan, varsa MERSİS numarası, açık adres, telefon ve e-posta |
| Ürün ya da hizmet | Temel nitelikler: model, renk, beden, adet gibi bilgiler |
| Fiyat | Vergiler dahil toplam fiyat |
| Ek masraflar | Kargo ve varsa diğer ek ücretler |
| Ödeme ve teslimat | Ödeme şekli, teslimat adresi, teslim süresi ve şekli |
| Cayma hakkı | Süresi, nasıl kullanılacağı, bildirim adresi, iade gönderisinin masrafı |
| Cayma hakkının kullanılamadığı durumlar | Ürününüz istisna kapsamındaysa açıkça yazılır |
| Şikayet ve itiraz | Tüketici hakem heyeti ve tüketici mahkemesine başvuru bilgisi |
Sözleşmede en sık yapılan hata, sitedeki gerçek uygulamayla çelişen maddelerdir. Teslim süresi, iade adresi ve iade kargo masrafı hakkında yazdıklarınız, müşteri hizmetlerinin gerçekte yaptığıyla aynı olmalıdır. İade koşullarını ürün sayfasında da görünür kılmak müşterinin güvenini artırır; bu konuda e-ticaret sitelerinde dönüşüm optimizasyonu yazımıza bakabilirsiniz.
14 günlük cayma hakkı ve istisnaları
Tüketici, genel kural olarak 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden cayabilir. Mal satışında bu süre genellikle tüketicinin malı teslim aldığı gün başlar. Cayma bildirimi geldikten sonra satıcının bedeli iade etmesi ve tüketicinin ürünü geri göndermesi için yönetmelikte belirlenen süreler vardır; iade sürecinizi bu sürelere göre kurun.
Bazı ürün ve hizmetlerde cayma hakkı kullanılamaz. Yönetmelikte sayılan istisnalardan e-ticarette sık karşılaşılanlar şunlardır:
- Tüketicinin istekleri doğrultusunda kişiye özel hazırlanan ürünler
- Çabuk bozulabilen ya da son kullanma tarihi geçebilecek ürünler
- Teslimden sonra ambalajı açılmış ve sağlık ile hijyen açısından iadesi uygun olmayan ürünler
- Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler ve anında teslim edilen dijital içerikler
Her istisnanın kendi koşulları vardır; örneğin ambalaj şartı her ürün için geçerli değildir. Ürününüzün istisnaya girip girmediğini avukatınıza danıştıktan sonra hem ürün sayfasında hem sözleşmede açıkça belirtin. Ayrıca cayma hakkından ayrı olarak, ayıplı ürünlerde tüketicinin başka hakları da vardır; cayma istisnası olan bir ürün ayıplıysa iade ya da değişim yine gündeme gelebilir.
Sözleşme müşteriye nasıl iletilir?
Mevzuat, sözleşmenin tüketiciye kalıcı veri saklayıcısıyla iletilmesini ister. Kalıcı veri saklayıcısı, bilginin değiştirilmeden saklanıp tekrar açılabildiği ortamdır: e-posta, PDF ya da SMS bunun tipik örnekleridir. Pratikte en yaygın yöntem, sipariş onay e-postasına sözleşmenin metnini ya da PDF'ini eklemektir.
Sözleşmenin o siparişe ait bilgileri (ürün, fiyat, teslimat adresi) içermesi, genel bir metne bağlantı vermekten daha güçlü bir kayıttır. Hangi siparişte sözleşmenin hangi sürümünün onaylandığını da saklamanız gerekir. Sözleşme metnini güncellediğinizde eski siparişlerin eski metne bağlı kalması bu yüzden önemlidir.
Shopify'da mesafeli satış onayı ve sözleşme e-postası
Türkiye'deki mesafeli satış akışı Shopify'ın hazır ayarlarıyla tam karşılanmaz. Standart planlarda ödeme sayfası sınırlı özelleştirilebildiği için onay adımı çoğunlukla ödeme sayfasından önceki adıma konur; sözleşme ise bildirim e-postası üzerinden iletilir.
Son aylarda bir Shopify mağazasında bu işi şöyle yaptık. Ödeme adımına geçmeden önce, ön bilgilendirme formuna ve mesafeli satış sözleşmesine bağlantı veren bir onay kutusu ekledik. Müşterinin onayı siparişe kaydediliyor. Sözleşmenin PDF'ini de sipariş onay e-postasına ekledik. Müşteri sözleşmeyi siteye geri dönmeden kendi e-posta kutusunda saklayabiliyor.
Yayına almadan önce şunları test etmenizi öneririz: Kutu işaretlenmeden ödemeye geçilemiyor mu, bağlantılar doğru metinlere gidiyor mu, PDF kartla, kapıda ödemeyle ve havaleyle verilen her siparişte e-postaya ekleniyor mu? Bu kurulumları Shopify mağaza kurulumu kapsamında yapıyoruz. Shopify dışındaki altyapılarda da aynı adımları e-ticaret sitesi kurma sürecinin lansman kontrol listesine ekliyoruz.
Onay ve sözleşme akışınızı kuralım
Sözleşme metniniz hazırsa onay adımını, sipariş e-postasını ve politika sayfalarını sitenize birlikte yerleştirelim.
Çerez politikası hakkında kısa bir not
Mesafeli satış sözleşmesiyle birlikte sık sorulan bir diğer metin çerez politikasıdır. Siteniz analiz, reklam ya da kişiselleştirme için çerez kullanıyorsa, hangi çerezi hangi amaçla kullandığınızı anlatan bir çerez politikası ve ziyaretçinin tercih yapabildiği bir panel gerekir. Sitenin çalışması için zorunlu olan çerezler dışındaki çerezler için genellikle ziyaretçinin açık rızası aranır; Kişisel Verileri Koruma Kurumu bu konuda bir rehber yayımlamıştır.
Teknik tarafta önemli olan, onay verilmeden analiz ve reklam etiketlerinin çalışmamasıdır. GA4 ve Meta pikseli gibi araçlar tercih paneline bağlanır; kabul ve reddetme seçeneklerinin benzer görünürlükte sunulması önerilir. Çerez tercihi ile pazarlama e-postası izni de ayrı şeylerdir: Biri sitede veri toplamayı, diğeri ticari ileti gönderimini düzenler.
Tek tabloda e-ticaret yasal zorunluluklar
Mesafeli satış sözleşmesi, tüketiciye satış yapan bir sitedeki yasal metinlerden yalnızca biridir. Aşağıdaki tablo diğerlerini ve sitede nerede durduklarını özetliyor. Bu metinlerin kurulum projesinin hangi aşamasında hazırlandığını e-ticaret ajansı sayfamızda anlattık.
| Metin ya da kayıt | Ne işe yarar | Sitede nerede durur |
|---|---|---|
| Ön bilgilendirme formu | Sipariş öncesi bilgilendirme | Ödeme adımı, onay kutusunun yanında |
| Mesafeli satış sözleşmesi | Tarafların hak ve yükümlülükleri | Ödeme adımı ve sipariş e-postası |
| Cayma, iade ve değişim politikası | 14 günlük cayma hakkı ve iade adımları | Alt bilgi, ürün sayfası, sipariş e-postası |
| KVKK aydınlatma metni | Kişisel verinin hangi amaçla işlendiği | Alt bilgi, üyelik ve ödeme formları |
| Çerez politikası ve tercih paneli | Zorunlu olmayan çerezler için rıza | İlk ziyarette panel, alt bilgide politika |
| Ticari ileti izni | E-posta ve SMS pazarlaması için onay ve İYS kaydı | Üyelik, bülten ve ödeme formları |
| ETBİS kaydı | İnternetten satış yapan işletmenin Bakanlık kaydı | Karekod genellikle alt bilgide |
| Satıcı bilgileri | Unvan, adres ve iletişim bilgisi | İletişim sayfası ve alt bilgi |
Yayına almadan önce kontrol listesi
- Sözleşme ve ön bilgilendirme metni avukat tarafından işletmenize göre hazırlandı
- Satıcı bilgileri (unvan, adres, iletişim) tüm metinlerde aynı
- Ödeme adımından önce onay kutusu var ve işaretlenmeden sipariş tamamlanamıyor
- Onay bilgisi her siparişe kaydediliyor
- Sipariş onay e-postasında sözleşme metni ya da PDF'i var
- Cayma süresi, iade adresi ve iade kargo masrafı sitede ve sözleşmede aynı
- İstisna kapsamındaki ürünler ürün sayfasında ve sözleşmede belirtildi
- Çerez paneli, onay verilmeden analiz ve reklam etiketlerini çalıştırmıyor
- Pazarlama izni ayrı bir kutuyla alınıyor
- Sözleşme metni güncellendiğinde eski siparişlerin onayladığı sürüm saklanıyor